. Định Mức BOM & Routing
Trong sản xuất, "công thức nấu ăn" quyết định tất cả. Nếu bạn không khai báo chính xác hệ thống cần bao nhiêu nguyên liệu, đi qua máy móc nào, tốn bao nhiêu thời gian... thì hệ thống không thể tự động trừ kho, tính giá thành hay lên lịch cho công nhân được.
. Thay Đổi Kỹ Thuật & Phiên Bản BOM
Thay đổi kỹ thuật sản phẩm (Engineering Change Order - ECO) là quy trình kiểm soát nội bộ nghiêm ngặt nhằm phê duyệt, ghi vết và áp dụng các thay đổi liên quan đến cấu trúc sản phẩm (thay đổi nguyên liệu trong BOM) hoặc quy trình công nghệ (công đoạn chế tạo). Mục tiêu là đảm bảo chất lượng đồ uống đạt chuẩn an toàn vệ sinh thực phẩm, tối ưu lượng vật tư thay thế và xử lý đúng giá trị kế toán của nguyên liệu lỗi thời hoặc chuyển đổi mục đích sử dụng tồn kho.
. Kế Hoạch Sản Xuất & Nhu Cầu Vật Tư
Ác mộng lớn nhất của Giám đốc xưởng là dây chuyền chiết rót đang chạy thì phải dừng lại đột ngột vì... kho hết chai nhựa rỗng. Ác mộng của phòng Mua hàng là không biết xưởng cần bao nhiêu nguyên vật liệu để mua, mua dư thì đọng vốn và nguy cơ hết hạn sử dụng (hết date), mua thiếu thì đình trệ sản xuất.
. Lập Kế Hoạch Năng Lực Trạm Máy
Lập kế hoạch năng lực trạm máy và Điều độ sản xuất (Capacity Planning & Scheduling) là quy trình tính toán, sắp xếp lịch sản xuất của các Lệnh sản xuất dựa trên năng lực hoạt động thực tế (giờ chạy máy, ca kíp làm việc, ngày nghỉ) của từng trạm máy (Workstation). Mục tiêu là tối ưu hóa công suất, tránh tắc nghẽn cổ chai tại các bồn pha chế hoặc máy chiết rót, và tính toán chính xác chi phí vận hành máy phân bổ vào giá thành sản phẩm đồ uống của Vicore F&B.
. Lệnh Sản Xuất & Chuyển Kho
Khi nguyên vật liệu đã được mua về đầy đủ, khâu tiếp theo là xuất nguyên liệu từ Kho chính bàn giao cho Phân xưởng sản xuất. Nếu không có cơ chế chuyển kho rõ ràng và đối chiếu chứng từ nghiêm ngặt, tình trạng thất thoát vật tư sẽ xảy ra và kế toán không thể xác định lượng nguyên liệu hao hụt là do hao hụt công nghệ hay do quản lý lỏng lẻo.
. Thẻ Giao Việc Xưởng (Job Card)
Có Lệnh sản xuất (Work Order) là chưa đủ. Lệnh đó ghi nhận yêu cầu: "Sản xuất 10.000 chai nước ép chanh đóng chai". Nhưng ai là người trực tiếp vận hành máy chiết rót đóng nắp? Máy chạy hết bao nhiêu giờ thực tế? Có bao nhiêu chai lỗi hỏng phát sinh trong ca làm việc?
. Gia Công Ngoài (Subcontracting)
Trong chuỗi cung ứng ngành F&B, đôi khi doanh nghiệp phải thuê ngoài một công đoạn chế biến hoặc đóng gói. Ví dụ, vào mùa cao điểm cận Tết, dây chuyền chiết rót đóng chai TSCD-LINE-01 của Vicore F&B bị quá tải công suất. Công ty quyết định xuất bán thành phẩm nước chanh (BTP-LEMON-JUICE), chai nhựa (NVL-CHAINHUA) và nhãn mác (NVL-NHANMAC) gửi sang một nhà máy đối tác để thuê họ chiết rót đóng chai hoàn thiện.
. Phế Liệu & Sản Phẩm Phụ
Trong ngành chế biến đồ uống, khi ép chanh tươi lấy nước cốt sản xuất nước chanh bán thành phẩm (BTP-LEMON-JUICE), bạn sẽ dư ra một lượng lớn vỏ chanh và bã chanh (PE-BACHANH). Bã chanh này có thể đem bán làm phân bón hữu cơ hoặc thức ăn chăn nuôi để thu hồi chi phí.
. Hao Hụt & Phế Phẩm
Hao hụt tự nhiên và Thu hồi phế phẩm (Yield Loss & Scrap Management) là các nghiệp vụ quản lý lượng nguyên vật liệu biến động trong quá trình sản xuất. Cần phân biệt rõ lượng vật tư biến mất hoàn toàn không thể thu hồi (Yield Loss) và lượng vật tư dư thừa, phế liệu có thể thu hồi nhập kho (Scrap/By-products) để tính toán chính xác giá thành sản phẩm chính theo quy định kế toán.
0. Phân Bổ Chi Phí Chung
Chi phí nguyên vật liệu trực tiếp (Chanh, Đường, Chai nhựa) rất dễ theo dõi và quy đổi trực tiếp cho từng đơn vị chai nước ép chanh. Tuy nhiên, các chi phí chung của nhà xưởng Bình Dương như: tiền điện vận hành trạm trộn và dây chuyền chiết rót, tiền nước sạch qua hệ thống lọc RO, chi phí khấu hao dây chuyền TSCD-LINE-01 (~26.000.000 VND/tháng), và lương quản đốc phân xưởng thì phân bổ thế nào cho từng mẻ nước ép chanh đóng chai?
1. Tính Giá Thành Sản Phẩm
Trong sản xuất đồ uống, câu hỏi quan trọng nhất của Kế toán trưởng là: "Vậy giá thành thực tế của một chai nước ép chanh (TP-LEMON) xuất xưởng trong tháng này là bao nhiêu?". Nếu kế toán tính sai giá vốn sản xuất, bộ phận Kinh doanh sẽ chào giá bán sai cho các chuỗi siêu thị như WinMart, dẫn đến tình trạng doanh thu tăng trưởng nhưng doanh nghiệp vẫn lỗ.