Tự Động Hóa Mua Bán Nội Bộ (Inter-Company Transactions)
Trong mô hình Tập đoàn (Holding), giao dịch mua bán, luân chuyển hàng hóa giữa các công ty thành viên diễn ra thường xuyên. Tại Vicore F&B, Công ty con (Nông nghiệp Vicore Long An) bán chanh quả tươi cho Công ty mẹ để làm nguyên liệu sản xuất nước ép chanh là nghiệp vụ hàng ngày.
Nếu vận hành các hệ thống kế toán đơn lẻ, kế toán bên bán phải xuất hóa đơn bán, sau đó kế toán bên mua lại nhập thủ công hóa đơn mua vào. Việc này vừa tốn thời gian, vừa dễ gây lệch công nợ nội bộ. Bài học này hướng dẫn cấu hình và tự động hóa quy trình Giao dịch nội bộ (Inter-company Transactions) chuẩn VAS trên ERPNext.
1. Bản Chất Của Thiết Lập Giao Dịch Nội Bộ
Để ERPNext tự động hóa việc đồng bộ hóa dữ liệu mua bán nội bộ, kế toán cần khai báo mối quan hệ liên kết giữa hai thực thể:
- Tại Công ty Mẹ (Vicore F&B): Tạo một hồ sơ Nhà cung cấp (Supplier) tên là "Công ty CP Nông nghiệp Vicore Long An". Tích chọn ô
Is Internal Supplier(Nhà cung cấp nội bộ) và liên kết với mã công ty tương ứng trên hệ thống. - Tại Công ty Con (Nông nghiệp Vicore Long An): Tạo một hồ sơ Khách hàng (Customer) tên là "Công ty CP Vicore F&B". Tích chọn ô
Is Internal Customer(Khách hàng nội bộ).
Chỉ với thiết lập này, ERPNext sẽ kích hoạt cơ chế liên thông chứng từ giữa hai pháp nhân.
2. Chuỗi Giao Dịch Mua Bán Tự Động (Zero-Touch Invoicing)
Quy trình mua bán chanh quả tươi trị giá 2.000.000.000 VND giữa hai công ty thành viên được thực hiện tự động qua các chứng từ:
Bước 1: Công ty Mẹ lập Đơn mua hàng (Purchase Order)
Bộ phận mua hàng của Vicore F&B lập một Đơn mua hàng Purchase Order gửi cho Công ty Nông nghiệp Vicore Long An để đặt mua 100 tấn chanh quả tươi.
- Khi đơn hàng ở trạng thái Submitted, hệ thống hiển thị nút chức năng
Create➔Inter-Company Sales Order. - Khi click chuột, toàn bộ thông tin về mặt hàng chanh tươi, số lượng, đơn giá sẽ tự động đồng bộ sang cơ sở dữ liệu của Công ty Nông nghiệp Vicore Long An dưới dạng một
Sales Order(Đơn bán hàng) nháp.
Bước 2: Công ty Con giao hàng và xuất Hóa đơn (Sales Invoice)
Khi Công ty Nông nghiệp Vicore xuất kho giao chanh, kế toán bên bán lập phiếu Sales Invoice đòi tiền công ty mẹ:
- Hạch toán kế toán bên Con:
- Nợ TK 131 - Phải thu của khách hàng (Chi tiết Công ty Mẹ): 2.000.000.000 VND
- Có TK 5111 - Doanh thu bán hàng (Doanh thu nội bộ): 2.000.000.000 VND
Bước 3: Công ty Mẹ đối chiếu và phê duyệt Hóa đơn mua (Purchase Invoice)
Ngay khi Hóa đơn bán hàng bên Con được duyệt (Submitted), ERPNext sẽ tự động tạo một bản nháp của Purchase Invoice bên Công ty Mẹ (Vicore F&B). Kế toán bên mua chỉ việc đối chiếu số lượng thực nhận và bấm duyệt chứng từ:
- Hạch toán kế toán bên Mẹ:
- Nợ TK 152 - Nguyên liệu, vật liệu (Kho chanh tươi Bình Dương): 2.000.000.000 VND
- Có TK 331 - Phải trả cho người bán (Chi tiết Công ty Con): 2.000.000.000 VND
3. Cấn Trừ Công Nợ Nội Bộ Đa Pháp Nhân (Inter-Company Reconciliation)
Trong trường hợp Công ty Mẹ nợ tiền chanh của Công ty Con là 2 tỷ VND, nhưng đồng thời trong kỳ Công ty Con lại vay tạm ứng của Mẹ một khoản tiền là 1.5 tỷ VND để đầu tư hệ thống tưới tiêu (theo dõi qua tài khoản Phải thu/Phải trả nội bộ):
- Bên Mẹ (Vicore F&B): Có khoản phải thu nội bộ đối với Con là 1.5 tỷ VND.
- Bên Con (Nông nghiệp Vicore): Có khoản phải trả nội bộ đối với Mẹ là 1.5 tỷ VND.
Để giảm thiểu chi phí chuyển khoản ngân hàng và thuế giao dịch, Ban Giám đốc phê duyệt phương án cấn trừ công nợ nội bộ chéo trị giá 1.500.000.000 VND.
Thao tác trên ERPNext bằng Inter-Company Journal Entry:
Kế toán Tập đoàn mở chức năng Inter-Company Journal Entry, chọn cấn trừ công nợ giữa Mẹ và Con:
- Bên Mẹ (Vicore F&B) hạch toán:
- Nợ TK 331 - Phải trả người bán (Chi tiết Công ty Con): 1.500.000.000 VND (Ghi giảm nợ tiền chanh phải trả)
- Có TK 1368 - Phải thu nội bộ khác (Chi tiết Công ty Con): 1.500.000.000 VND (Ghi giảm khoản cho vay phải thu)
- Bên Con (Nông nghiệp Vicore) hạch toán:
- Nợ TK 3368 - Phải trả nội bộ khác (Chi tiết Công ty Mẹ): 1.500.000.000 VND (Ghi giảm khoản nợ vay phải trả)
- Có TK 131 - Phải thu của khách hàng (Chi tiết Công ty Mẹ): 1.500.000.000 VND (Ghi giảm nợ bán chanh phải thu)
Hệ thống ERPNext tự động phân tách chứng từ này thành hai bút toán sổ cái độc lập gửi về đúng hệ thống tài khoản của từng pháp nhân, đảm bảo công nợ đối chiếu nội bộ luôn cân bằng tuyệt đối.