Định Mức Vật Tư (BOM) & Tuyến Công Nghệ (Routing)
Trong sản xuất, "công thức nấu ăn" quyết định tất cả. Nếu bạn không khai báo chính xác hệ thống cần bao nhiêu nguyên liệu, đi qua máy móc nào, tốn bao nhiêu thời gian... thì hệ thống không thể tự động trừ kho, tính giá thành hay lên lịch cho công nhân được.
Bài học này hướng dẫn bạn cách xây dựng nền móng cốt lõi nhất của sản xuất: Bill of Materials (BOM) đa cấp và Routing (Tuyến công nghệ).
1. Định Nghĩa Trạm Làm Việc & Công Đoạn
Trước khi lắp ráp sản phẩm, nhà xưởng cần có máy móc và thợ. Trong ERPNext, điều này được số hóa qua hai khái niệm:
Workstation (Trạm làm việc)
Là một cỗ máy vật lý (như máy chiết rót đóng nắp tự động) hoặc một khu vực thủ công (bàn dán tem kiểm định). Tại đây, bạn định nghĩa các chi phí vận hành (Operating Cost) tính theo giờ của trạm:
- Electricity Cost: Tiền điện vận hành máy 50.000đ/giờ.
- Depreciation Cost: Chi phí khấu hao máy móc trạm 30.000đ/giờ (ví dụ trích từ cấu hình khấu hao máy chiết rót
TSCD-LINE-01). - Wages: Lương thợ đứng máy vận hành 120.000đ/giờ. → Tổng chi phí vận hành trạm: 200.000đ/giờ.
Operation (Công đoạn)
Là hành động cụ thể thực hiện tại Workstation trong một khoảng thời gian định mức. Ví dụ: Công đoạn "Ép trích ly chanh tươi", Công đoạn "Chiết rót & Đóng nắp".
2. Tuyến Công Nghệ (Routing)
Không có sản phẩm nào bay từ "Cắt" thẳng sang "Lắp ráp" mà bỏ qua bước "Sơn". Routing là quy trình quy định thứ tự bắt buộc của các Công đoạn.
Ví dụ: Routing "Đóng chai nước ép chanh"
- Bước 1: Pha chế bồn trộn (Tại Trạm Bồn khuấy trộn, định mức: 15 phút).
- Bước 2: Chiết rót và Đóng nắp (Tại Trạm máy chiết rót
TSCD-LINE-01, định mức: 5 phút cho mỗi mẻ 100 chai). - Bước 3: Dán nhãn mác (Tại Trạm máy dán nhãn, định mức: 5 phút cho mẻ 100 chai).
Việc thiết lập Routing giúp hệ thống tự động sinh ra thẻ Giao việc (Job Card) cho công nhân phân xưởng theo đúng thứ tự sản xuất, và tự động tính toán chi phí vận hành dự kiến (Thời gian định mức x Chi phí vận hành giờ của Workstation).
3. Định Mức Nguyên Vật Liệu (BOM)
BOM (Bill of Materials) là trái tim của phân hệ Sản xuất. Nó trả lời câu hỏi: "Để làm ra 1 chai Nước ép chanh đóng chai (TP-LEMON), tôi cần những nguyên liệu gì?"
Khai báo BOM:
- Item: Thành phẩm Nước ép chanh đóng chai (
TP-LEMON). - Quantity: Định mức làm 1 chai.
- Items (Vật tư):
- 1 Chai nhựa rỗng (
NVL-CHAINHUA) - 1 Nhãn mác nước ép chanh (
NVL-NHANMAC) - 0.1 Lít Nước chanh bán thành phẩm (
BTP-LEMON-JUICE)
- 1 Chai nhựa rỗng (
- Routing: Liên kết với Routing "Đóng chai nước ép chanh" đã tạo ở trên.
Sức mạnh của BOM Đa Cấp (Multi-level BOM)
Trong nhà máy của Vicore F&B, Nước chanh bán thành phẩm (BTP-LEMON-JUICE) không phải là nguyên liệu mua ngoài mà do phân xưởng trích ly tự chế tạo từ chanh quả tươi và đường cát.
Do đó, bạn sẽ tạo một BOM cấp dưới cho Nước chanh bán thành phẩm (gồm: 2 kg Chanh tươi NVL-CHANHQUAT + 0.2 kg Đường NVL-DUONG + 0.8 Lít Nước lọc RO + Công đoạn trích ly pha chế).
Sau đó, trong BOM thành phẩm TP-LEMON, bạn đưa mã bán thành phẩm BTP-LEMON-JUICE vào danh sách nguyên liệu. ERPNext sẽ tự động nhận diện đây là một cấu trúc BOM đa cấp (Multi-level).
Khi bạn chạy kế hoạch sản xuất 10.000 chai nước ép TP-LEMON, hệ thống sẽ tự động phân tích sâu xuống và sinh ra:
- Lệnh sản xuất lắp ráp đóng chai 10.000 chai
TP-LEMON. - Lệnh sản xuất pha chế 1.000 Lít nước chanh bán thành phẩm
BTP-LEMON-JUICE. - Tính toán tổng nhu cầu nguyên liệu thô cần mua: 2.000 kg chanh quả tươi và 200 kg đường tinh luyện.
Cấu trúc hình cây đa cấp này giúp kiểm soát chính xác định mức và hao hụt nguyên liệu ở từng phân xưởng dở dang.